Europa durf te dromen!

Europa durf te dromen!

Auteur: Maarten Vleeschhouwer (Politicoloog en Econoom)

Het is tijd dat Europa weer groots durft te dromen. Dat klinkt misschien gek, want Europa is toch het continent van de kleine stapjes? Van de incrementele verbeteringen? En bovendien, hebben we op dit moment niet al genoeg aan ons hoofd? We ondergaan nog immer de gevolgen van de economische en financiële crisis en de Britten dreigen ons te verlaten? En nog belangrijker: we worstelen alweer maandenlang met een adequaat antwoord op de vluchtelingencrisis: grenscontroles worden weer ingevoerd, ambassadeurs worden voor het eerst in decennia weer teruggeroepen, en deze week werd bekend dat de EU voor het eerst in haar bestaan noodhulpgelden gaat inzetten op eigen grondgebied. Volgens Angela Merkel is de vluchtelingencrisis een grotere crisis dan de eurocrisis. Kortom, is dit nou wel het juiste moment om weer te dromen?

Juist daarom is nu het juiste moment. Ook na de verwoestende Tweede Wereldoorlog, terwijl het continent nog letterlijk in puin lag, kwamen diverse Europese landen bij elkaar om groots te dromen over nooit meer oorlog. En met de oprichting van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal werd die droom een realiteit voor haar lidstaten. En in de jaren 80, midden in een diepe economisch recessie, durfden Jacques Delors en de zijnen te dromen over verdere Europese integratie om de economieën weer aan te jagen. De vervolmaking van de gemeenschappelijke markt, met haar vrije verkeer van goederen, diensten en personen, en met de gemeenschappelijke munt als voorlopig slotstuk was het gevolg.

Deze dromen brachten Europa welvaart, vrede en veiligheid. Alle drie staan weer onder druk. Het vertrouwen in Europa brokkelt steeds verder af en zelfs het vrije verkeer van personen, door burgers ervaren als het meest positieve aspect van Europa, is niet meer vanzelfsprekend. Dus laten we daarom weer groots dromen. Over een Europa dat zorgt voor vrede en veiligheid; voor een sociale-markt economie waar sociale vangnetten zijn voor mensen die het even wat moeilijker hebben; voor vrijheid, gelijkheid en mensrechten voor iedereen; voor een beter milieu. Précies al die dingen die volgens het Verdrag van Europa de doelen zijn van de Unie. Kortom een Europa om van te dromen én in te geloven. Want alleen zo’n Europa, een Europa dat zijn doelen verwezenlijkt, heeft bestaansrecht op de lange termijn. Om de leiders op weg te helpen hierbij enkele dromerige voorstellen om de verschillende doelen van de Unie te helpen verwezenlijken.

Eurozone werkloosheidsuitkering: de eurozone heeft nog immer een fiscale capaciteit nodig om asymmetrische shocks te kunnen opvangen. Maak hier een werkloosheidsuitkering van. Dit zal niet alleen de gewenste economische stabiliserende werking hebben, maar zal voor iedere Europeaan een tastbare maatregel zijn die laat zien dat Europe een continent is waar men haar burgers beschermt. Uiteraard zijn er veel verschillen in hoe dit nu is geregeld per land, dus laten we niet alles geharmoniseerd. Maar laten we beginnen met een 6-maands uitkering van 70% van het loon voor alle werklozen in de eurozone. Als lidstaten voor hun eigen burgers verder willen, dan kunnen ze dit uiteraard gewoon doen.

Europese CO2-belasting: na de klimaattop in Parijs kan er bijna geen twijfel meer over bestaan; er komt een energietransitie in onze economie. Laat Europa hierin voorop lopen, zoals ze eerder ook al hierin voorop liep. Laat de EU geleidelijk een CO2-belasting invoeren waarvan de opbrengsten beschikbaar worden geïnvesteerd in het verduurzamen van de economie.

Europese grensbewaking en douaneambtenaren: de vluchtelingencrisis laat zien dat gemeenschappelijke grenzen ook vereist dat er een gemeenschappelijke bewaking van die grenzen is en dat er gemeenschappelijk asielbeleid moet worden gevoerd. Laten wij daarom streven naar een gemeenschappelijke grensbewaking én een gemeenschappelijke douane. Vervang alle nationale douaneambtenaren door Europese medewerkers. Ten slotte zijn we één gemeenschappelijke zone.

Laten we vooral dus groots blijven denken en dromen over hoe Europa haar doelen kan blijven verwezenlijken. Zijn er meer, misschien betere, ideeën te bedenken? Vast en zeker. Dus kom maar op.